Niet elk sper differentieel is geschikt voor elke applicatie. Dat maakt, onder andere, dat een platensper veel populairder is dan andere type sper differentieel in motorsport. Verschillende situaties, setups en rijders kunnen om een ander sper differentieel vragen. Voor een standaard straat auto een sper toepassen is goed te doen, maar zodra er aanpassingen zijn of er professioneel gebruik wordt gemaakt, kan een afstelling op maat het verschil maken.
Het sper differentieel heeft een grote impact op de dynamiek van je voortuig, vooral als je op zoek gaat naar de limiet van de prestaties van je auto. Zodra de eigenschappen van de auto onder druk belangrijk zijn voor jou, kan het handig zijn om na te denken over je differentieel.
Belangrijk voor het afstellen van je differentieel zijn:
Auto gewicht
Vermogen en type vermogen (atmospherisch of druk gevuld)
Gebruik (straat, circuit, drift etc)
Type differentieel
Aandrijflijn type. Voorwiel aangedreven, middenmotor, Awd etc.
Welke typen differentieel zijn verstelbaar?
Niet elk type differentieel biedt dezelfde mate van instelbaarheid:
Open differentieel. Een open differentieel is niet gemaakt voor sperwerking en de krachten die een sper moet verwerken. Buiten lassen raden we dan ook aan om geen sper conversie systemen toe te passen.
Spool of gelast diff. Niet verstelbaar
Torsen / Helical (tandwielsper): Werkt via wormwielen. De werking is mechanisch vastgelegd door de tandwielvorm; dit type is nauwelijks handmatig af te stellen. Voordruk kan wel eens een beetje te beïnvloeden zijn zoals bij Quaife, maar daar is relatief weinig effect mee te behalen.
Visco-sper: Werkt via vloeistofwrijving met siliconenolie. Reageert trager en is niet modulair aanpasbaar. Toch kunnen we hier met verschillende vloeistoffen en andere aanpassingen wel wat bewerkstelligen op sommige modellen (Veel modellen hebben een gesloten systeem, waar geen aanpassingen aan te doen zijn)
Platensper (Clutch-type / Salisbury): Hét systeem voor autosport en maatwerk. Door middel van drukringen, frictieplaten en schotelveren kun je exact bepalen wanneer en hoe krachtig het sper blokkeert.
E-diff. Electronisch aangestuurde sper differentielen hebben als uitgangspunt dat ze verstelbaar zijn. Dat gebeurt door middel van electronische signalen gegenereerd door een controller. Het is afhankelijk van deze controller of je daarbij daarwerkelijk zelf aanpassingen kan doen.
De knoppen om aan te draaien bij een platensper
Het afstellen van een platensper draait om drie hoofdelementen:
1. Ramp angles (aanloophoeken)
De hoek van de drukstukken waarin de kruisas rust, bepaalt hoe snel en krachtig de frictieplaten tegen elkaar worden gedrukt. dit is het dynamische gedeelte van de sperwerking. Weinig gas = weinig sper Veel gas = veel sper
Steile hoek (bijv. 30°): Snelle, agressieve sperwerking met veel klemkracht.
Flauwe hoek (bijv. 60°): Progressieve, geleidelijke opbouw van de sperwerking.
Omdat acceleratie (Drive) en vertraging (Coast) onafhankelijk worden gekozen, ontstaan de bekende configuraties:
1-Way: Alleen sperwerking bij gas geven (acceleratie). Ideaal voor voorwielaandrijvers om instuur-onderstuur te voorkomen.
1.5-Way: Volle sperwerking bij acceleratie, mildere sperwerking bij afremmen en terugschakelen. Dit stabiliseert de achteras zonder dat de neus rechtdoor wil.
2-Way: Gelijke sperwerking bij zowel gas geven als gas liften. Zeer geschikt voor driften om een slip gecontroleerd door te zetten.
1.5-Way: kan ook de andere kant op werken, zoals bijvoorbeeld een 911 waarbij sper op afremmen belangrijker is dan tijdens acceleratie.
2. Voorspanning (preload)
Preload wordt bepaald door schotelveren of spiraalveren die constante basisdruk op het platenpakket houden:
Hoge preload: Directe respons en minder reactietijd zodra een wiel tractie verliest. Nadeel: onderstuur, wringende banden en schokken bij scherp insturen op lage snelheden (zoals inparkeren).
Lage preload: Comfortabel en soepel op straat. Nadeel: bij plotseling contactverlies van het binnenste wiel kan het sper te traag reageren en snelle slijtage doordat er vaak redelijk wat slip op de koppelingsplaten is.
3. Platenconfiguratie en frictiemateriaal
Platenstacking: Door de volgorde van frictieplaten en stalen tussenplaten te wisselen, pas je het aantal actieve wrijvingsvlakken en daarmee het maximale sperpercentage aan.
Materiaal: Stalen platen grijpen direct en hard aan (drift en rally), terwijl sinter, molybdeen of carbon soepeler ingrijpen en stiller functioneren, maar ook duurder zijn en vaak meer platen nodig hebben.
Pas op met goedkope sperplaten, deze zijn vaak niet van het juiste staal (lasersnijden is relatief goed en voordelig te vinden, maar biedt niet de juiste samenstelling en eigenschappen, dit is materiaal vooral gemaakt voor laswerk) en goedkope coatings slijten extreem snel waardoor deze vaak snel veelste grof in werking worden.
Olie en additieven: Gebruik altijd voorgeschreven LSD-olie met specifieke friction modifiers om piepen en oververhitting te voorkomen.
4. Negatieve voordruk (OS Giken specifiek)
Naast de bovenstaande mogelijkheden heeft OS Giken bij de Superlock en de TCD modellen een extra feature. Negatieve voordruk is een veerdruk (met kleine spiraalveren) die tegendruk leveren tegen de activatie van Ramps. De verstelling heeft dezelfde invloed op het karakter van het sper als de ramps, maar goedkoper en veel preciezer af te stellen.
Weinig druk = Snelle, agressieve sperwerking met veel klemkracht.
Veel druk = Progressieve, geleidelijke opbouw van de sperwerking.
Symptomen en foutdiagnose
Reageert de auto op de baan niet naar wens? Gebruik dit overzicht om bij te sturen:
Onderstuur bij het insturen (turn-in understeer)
Oorzaak: Te veel sperwerking bij gas los (coast) of een te hoge preload. De achterwielen dwingen de vooras rechtdoor.
Oplossing: Vlakkere coast-hoek kiezen, wisselen naar 1.5-way, andere sperplaten of veervoorspanning verlagen.
Binnenste wiel spint door bij uitkomen bocht
Oorzaak: Te weinig sperwerking onder acceleratie of versleten platen.
Oplossing: Steilere drive-hoek kiezen, dikte van het pakket controleren of extra frictieplaten activeren, wellicht een beetje meer voordruk ook niet verkeerd.
Agressief uitbreken (snap oversteer)
Oorzaak: De overgang van open naar lock is te plotseling (vaak een agressieve hoek gecombineerd met 0 preload).
Oplossing: Iets meer preload instellen voor een vloeiender overgangsmoment.
Shiftlock bij remmen op de motor
Oorzaak: Te weinig sperwerking bij afremmen waardoor het remmen vermogen al snel het wiel met de minste grip laat slippen.
Oplossing: Agressiever afremprofiel of meer voordruk.
Inrijden en onderhoud van een platensper
Inloopfase: Rijd na montage 20 minuten rustig warm en rijd vervolgens 15 minuten langzame achtjes op een ruim parkeerterrein. Zo bedden de platen gelijkmatig in. Dit is vooral voor sinterplaten, andere type frictieplaat hebben hier vrij weinig baat bij.
Eerste oliewissel: Vervang de olie na circa 500 tot 1.000 km om ingelopen slijpsel direct uit het huis te verwijderen.
Controle: Meet periodiek het losbreekmoment met een momentsleutel op de naafmoer om slijtage van het platenpakket tijdig te signaleren.
Kennis & ervaring van Hardeman Motorsport
Sinds onze oprichting in 2011 is onze focus gericht op het doorgronden, bouwen en perfectioneren van differentiëlen. Door jarenlang zelf intensief te testen met diverse merken, OEM-systemen, motorsport-applicaties en custom platensper-setups, weten we exact hoe theorie en praktijk samenkomen.
Onze expertise stelt ons in staat om jouw wensen en rijstijl te vertalen naar een optimaal presterend differentieel op maat.
Benieuwd naar de mogelijkheden of prijzen voor jouw auto? Neem gerust contact met ons op voor deskundig advies.
We hebben voor veel sper differentiëlen de revisie en reparatie delen op voorraad.
Sper tuning sim:
Hier vind je onze simulator voor het afstellen van een sper met de verschillende mogelijkheden en wat het effect daarvan is op de werking.